ผ่าสงคราม 2มหาอำนาจ โดย “อาทิตย์ ทองอินทร์”จบ-ไม่จบ..รบแค่ไหน

 

Advertisement

สงครามระหว่างมหาอำนาจนิวเคลียน์จะเป็นไปในทิศทางไหนไม่มีใครรู้ ไม่ว่าฝ่ายไหนจะเดินหมากเช่นไรย่อมนำมาซึ่งความสูญเสียอย่างยากที่จะหลีกเลี่ยงได้..หากแต่จะมากหรือน้อยเท่านั้นเอง

นายพลกาเซ็ม โซไลมานี” อดีตผู้บัญชาการกองกำลังคุดส์

จากเหตุการณ์โศกนาฏกรรมที่กองทัพสหรัฐอเมรกาใช้โดรนปฏิบัติการโดรนลอบสังหาร “นายพลกาเซ็ม โซไลมานี อดีตผู้บัญชาการกองกำลังคุดส์ผู้ทรงอิทธิพลของอิหร่าน โดยอ้างว่าเป็นคำสั่งของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์  ได้สร้างความหวาดวิตกให้กับชาวโลกเป็นอย่างมาก และเป็นไปตามความคาดหมาย หลังจากเสร็จสิ้นพิธีฝังศพของ “นายพลกาเซ็ม โซไลมานี” ฝ่ายอิหร่านได้ยิงขีปนาวุธถล่มฐานทัพสหรัฐในอิรักถึง แห่งเป็นการตอบโต้ครั้งแรก และเชื่อว่าจะไม่ใช่ครั้งสุดท้าย และจะมีผลกระทบอับประเทศไทยอย่างไรนั้นคงต้องติดตามกันดูกัน

อาจารย์อาทิตย์ ทองอินทร์” อาจารย์ประจำสาขาวิชารัฐศาสตร์  มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ผู้ศึกษาการก่อการร้ายและการเมืองในตะวันออกกลาง รวมถึงมีความสนใจบทบาทนโยบายต่างประเทศของชาติมหาอำนาจที่ส่งผลต่อการเมืองในโลกอิสลาม

สำหรับเรื่องนี้ “อาจารย์อาทิตย์ ทองอินทร์” อาจารย์ประจำสาขาวิชารัฐศาสตร์  มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ผู้ศึกษาการก่อการร้ายและการเมืองในตะวันออกกลาง รวมถึงมีความสนใจบทบาทนโยบายต่างประเทศของชาติมหาอำนาจที่ส่งผลต่อการเมืองในโลกอิสลาม ได้ให้ความเห็นว่า ถ้ามองโดยรวมแล้วประเทศไทยอยู่ในพื้นที่ภายนอกของความขัดแย้ง เพราะการปะทะน่าจะกระจายตัวอยู่รอบๆตะวันออกกลาง ที่มีกลุ่มติดอาวุธที่อิหร่านให้การสนับสนุนอยู่ ไม่ว่าจะเป็นในประเทศเยเมน ซีเรีย เลบานอน ปาเลสไตน์ โดยเฉพาะในประเทศอิรัก โดยจุดที่น่าเป็นห่วงที่สุดคือ “ช่องแคบฮอร์มุซ”ซึ่งเป็นปากทางออกจากอ่าวเปอร์เซียสู่ทะเลภายนอก

สำหรับในประเทศไทยนั้นโอกาสความเสี่ยงก็อาจมีขึ้นได้ เพราะการที่อิหร่านจะไปบุกโจมตีอเมริกาโดยตรงเป็นเรื่องที่ยากมาก เพราะระบบรักษาความปลอดภัยเขาสูงมาก เพราะฉะนั้นถากลุ่มบุคลสัญชาติอิหร่านจะหันมาโจมตีประเทศที่เป็นผลประโยชน์ของอเมริกาก็เป็นไปได้เหมือนกันอย่างในประเทศไทยหากจำกันได้เคยมีเหตุการณ์ระเบิดวาเลนไทน์ในซอยปรีดี พนมยงค์ เมื่อหลายปีที่แล้ว กรณีดังกล่าวก็เป็นบุคลอิหร่านมุ่มเป้าโจมตีผลประโยชน์ของพวกอิสราเอลในประเทศไทย นั่นเป็นเหตุผลเดียวกันคือเขาโจมตีอิสราเอลโดยตรงไม่ได้เลยมุ่งเป้ามาโจมตีในประเทศที่สามซึ่งไม่ได้เป็นคู่ขัดแย้งโดยตรงก็เป็นไปได้  ส่วนผลกระทบในด้านเศรษฐกิจวันนี้เราก็ได้เห็นบ้างแล้ว แม้ว่ายังไม่ชัดเจนนัก แต่ในตลาดหุ้น ตลาดน้ำมันก็มีผลกระทบแล้ว

สำหรับกรณีที่นายดอน ปรมัตถ์วินัย รมต.ต่างประเทศออกมาให้สัมภาษณ์เรื่องการทราบข่าวล่วงหน้าในภาระกิจครั้งนี้ของอเมริกานั้น แม้ทางกระทรวงการต่างประเทศได้ออกมาชี้แจงแล้วถึงความคลาดเคลื่อนในการให้ข่าวของท่านรัฐมนตรีว่าการ ประเด็นนี้ “อาจารย์อาทิตย์”กล่าวว่าได้รับข่าวจากทางทหารไทยที่ไปประจำการในตะวันออกกลางเหมือนกันว่าทางสหรัฐอเมริกาได้มีการประชุมกับประเทศพันธมิตรถึงแผนการที่จะจัดการขั้นเด็ดขาดกับประเทศอิหร่าน ซึ่งในการประชุมครั้งนั้นกลุ่มประเทศพันธมิตรที่เข้าร่วมทั้งซาอุดิอาระเบีย หรือแม้แต่อิสราเอลเองก็ไม่เห็นด้วย หรือสนับสนุนเรื่องกองกำลังใดๆ แสดงว่าไม่มีใครอยากเล่นเกมนี้ด้วยกับอเมริกา เพราะฉะนั้นจึงเป็นไปไม่ได้เลยที่ประเทศไทยจะแสดงตัวว่าถือหางอเมริกา โดยเฉพาะอย่างยิ่งอิหร่านเองก็มาว่าไทยเองก็มีความสัมพันธ์กับอิหร่านมาเป็นเวลานาน เรื่องการให้สัมภาสณ์ของท่านรัฐมนตรีดอน ปรมัตถ์วินัยทางอิหร่านคงจะไม่ได้ให้การใส่ใจอะไรนัก เพียงแต่อาจจะมีพวกกลุ่มชีอะห์บางกลุ่มในไทย ที่รู้สึกไม่พอใจ และกลุ่มการเมืองบางกลุ่มหยิบยกเรื่องนี้ขึ้นมาเป็นประเด็นทางการเมืองเท่านั้นเองซึ่งตรงนี้เป็นเรื่องของตัวบุคลมากกว่า ส่วนเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างประเทศไม่น่าจะมีปัญหาอะไร

สำหรับทางออกของข้อพิพาทความขัดแย้งระหว่างอิหร่านกับสหรัฐอเมริกาจะเป็นอย่างไรต่อไปนั้นการเมืองในตะวันออกกลางอาจารย์อาทิตย์ ทองอินทร์ มองว่าน่าจะเป็นไปใน 2 มิติ คือเรื่องนี้เป็นส่วนหนึ่งของเกมในระยะยาวคือตั้งแต่สมัยอาหรับ สปริงเป็นต้นมา จะมีการจัดดุลอำนาจในตะวันออกกลาง ซึ่งอิหร่านกับอเมริกาก็อยู่ฝั่งตรงกันข้ามกันมาตลอดในการถ่วงดุลอำนาจกันในแต่ล่ะพื้นที่ไม่ว่าจะเป็นอิรัก เลบานอน ปาเลสไตน์ ซีเรีย หรือเยเมน ตั้งแต่ปี 2011เป็นต้นมาก็มีการปะทะกันระหว่างกองกฃำลังติดอาวุธที่อิหร่านสนับสนุน กับฝ่ายที่สหรัฐสนับสนุน หรือแม้แต่กองกำลังที่อเมริกาส่งเข้าไปในตะวันออกกลางเอง กรณีก็อาจเป็นส่วนหนึ่งของภาพระยะยาวตรงนั้น เพียงแต่เหตุการณ์ครั้งนี้มันยกระดับความเข้มข้นรุนแรงขึ้นมาโดยการลอบสังหารบุคลระดับผู้บัญชาการกองกำลังนักรบคุดส์ ผู้ที่เป็นเสมือนศูนย์กลางของกองกำลังติดอาวุธในพื้นที่ตะวันออกกลางทั้งหมด ซึ่งถ้ามองในมิตินี้แล้ว ย่อมมีแนวโน้มจะยืดเยื้อไปอีกค่อนข้างยาวพอสมควร

ในส่วนมิติที่ 2คือในการปะทะกันตรงนี้มันไม่ได้แค่ 2ประเทศคืออเมริกา กับอิหร่าน แต่มันมีตัวแสดงอื่นอีกหลายตัว ซึ่งตัวแสดงภายนอกที่สำคัญๆก็คือ จีน กับรัสเซียซึ่งทั้ง 2ประเทศที่ต่างก็มีผลประโยชน์ในตะวันออกกลางอยู่ไม่น้อย ซึ่งหากมีการรบอย่างเต็มรูปแบบทั้ง 2ประเทศนี้จะต้องมีการเสียผลประโยชน์อย่างมหาศาล ซึ่งทั้ง 2ประเทศคงไม่ยอมให้เป็นเช่นนั้นแน่นอน จึงเป็นได้ว่าขอบเขตของสงครามจะถูกจำกัดอยู่แค่ระดับสงครามตัวแทนในภูมิภาคอาหรับเท่านั้น  สุดท้ายแล้วตรงนี้น่าจะเป็นเหตุผลที่ทั้ง 2ประเทศนี้ต้องพยายามเป็นกาวในให้อิหร่านกับอเมริกาเดินเข้าสู่โต๊ะการประชุมสันติภาพในที่สุด แต่ก็ต้องยอมรับว่ายากมากที่ทั้ง 2ฝ่ายจะคืนดีกันจริงๆจังๆเพราะรอยร้าวของทั้ง 2ฝั่งมันลึกจนเกินกว่าที่จะประสานได้ง่ายๆ และทั้ง 2ฝ่ายก็มีทิฐิต่อกันที่รุนแรงตั้งแต่ปี 1979เป็นต้นมา

สุดท้ายข้อพิพาทระหว่างอิหร่านกับสหรัฐอเมริกาคงจะต้องดูกันอีกยาว เพราะทั้ง 2ฝ่ายคงจะรบกันอย่างยืดเยื้อ และเป็นการรบแบบสงครามอสมมาตร คือฝ่ายหนึ่งอิหร่านไม่สามารถปะทะโดยตรงกับอเมริกาได้  แต่จะเป็นการตอดทำลายการดำรงค์อยู่ของกองทัพอเมริกาในในคาบสมุทรอาระเบีย และตัวแทนของสหรัฐอเมริกาในตะวันออกกลางอยู่เป็นระยะๆซึ่งจะทำให้ความขัดแย้งที่จะเกิดขึ้นยืดเยื้อออกไปเรื่อยๆ แต่จะไม่รุกลามไปเป็นสงครามนิวเคลียร์หรือยกระดับไปเป็นสงครามโลกแน่นอน และประเทศที่ดูเหมือนจะไม่เกี่ยวข้องอย่างประเทศไทยก็จะต้องทบทวนเรื่องของมาตรการรักษาความปลอดภัยมาก เฝ้าระวังเรื่องนี้อย่างใกล้ชิดขึ้นด้วย